In file /d2/var/www/opencourses.uoa.gr/modules/course_home/course_home.php on line 594 : Unable to execute statement:"Disk full (/tmp/#sql_283_0.MAI); waiting for someone to free some space... (errno: 28 "No space left on device")", sqlstate:"1021", errornum:"HY000", statement:"SELECT category_id, category.name AS category_name, category_value_id AS value_id, category_value.name AS value_name FROM course_category INNER JOIN category_value ON course_category.category_value_id = category_value.id INNER JOIN category ON category_value.category_id = category.id WHERE course_id = ? ORDER BY category.ordering, category_value.ordering", elapsed:1675583821.0007

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα ΕΚΠΑ | Νεότερη Ευρωπαϊκή Ιστορία Β΄

Νεότερη Ευρωπαϊκή Ιστορία Β΄

Κώστας Γαγανάκης

Περιγραφή

 

Οι δυτικοευρωπαϊκές κοινωνίες της Πρώιμης Νεότερης Περιόδου (16ος -18ος αι.).

Κοινωνική διαστρωμάτωση και οικονομική συγκρότηση, σχέσεις εξουσίας, πολιτισμικές παραδόσεις και συλλογικές νοοτροπίες, ζητήματα συγκρότησης ταυτοτήτων (κοινωνικών, έμφυλων, θρησκευτικών, εθνοτικών, εθνικών). Παράγοντες και όψεις του κοινωνικοοικονομικού και πολιτικού μετασχηματισμού των δυτικών κοινωνιών, 1500-1789.

Early Modern Western Societies (16th – 18th centuries)

Social stratification and economic organization, power relations, cultural traditions and collective mentalities, questions of identity construction (social, gender, religious, ethnic, national). Aspects of the socio-economic and political transformation of Western societies, 1500-1700.    

Keywords: Gender roles, poverty, witch hunts, ritual, marginalization, intolerance, urban universe, agrarian communities, popular culture, wars of religion 

CC - Αναφορά - Μη Εμπορική Χρήση - Παρόμοια Διανομή
Περιεχόμενο μαθήματος

 

To μάθημα προτείνει μια θεματική προσέγγιση στις δυτικοευρωπαϊκές κοινωνίες της πρώιμης νεωτερικότητας (16ος-18ος αι.)

 Θεματικές ενότητες:

 Ο δυτικός αστικός χώρος.

 Ο δυτικός αγροτικός κόσμος.

 Ο «γυναικείος χώρος» στη δυτική πρώιμη νεωτερικότητα.

 Γυναικείος λόγος στη δυτική πρώιμη νεωτερικότητα.

 Το κυνήγι μαγισσών στη Δύση, 1550-1750.

 Το τελετουργικό σύμπαν στη δυτική πρώιμη νεωτερικότητα.

 Νέες θεωρήσεις και πολιτικές αντιμετώπισης της φτώχειας, 16ος-17ος αι.

 Εβραίοι και Χριστιανοί, 16ος-17ος αι.

 Ο δρόμος προς το άσυλο: «Τρέλλα» και δυτικές κοινωνίες, 1500-1800.

Εξουσία και συμβολικές νομιμοποιήσεις της: Το παλαιό καθεστώς και η Γαλλική Δημοκρατία.

 

 

To course suggests a thematic approach of the western European societies in the early modernity (16th-18th c.). Topics:

The western urban universe.

The western rural world.

The “female universe” in the western early modernity.

Female language in the early western modernity.

The witch-hunt in the West, 1550-1750.

The ritual universe during the early western modernity.

New approaches and policies against poverty, 16th-17th cent.

Jews and Christians, 16th-17th cent.

The road to the asylum: "Madness" and western societies, 1500-1800.

Power and its symbolic legitimations: The old regime and the French Republic.

Μαθησιακοί στόχοι

 

Επιδιώκεται η εξοικείωση των φοιτητριών/ων με βασικές πτυχές της κοινωνικο-οικονομικής, πολιτισμικής και πολιτικής πραγματικότητας στη Δύση της πρώιμης νεωτερικότητας. Παρουσιάζονται ιδιαίτερα οι επιπτώσεις του καπιταλιστικού μετασχηματισμού στην καθημερινότητα των δυτικο-ευρωπαίων του 16ου-18ου αιώνα.

 

 

The course’s aim is to familiarize students with the key aspects of socio-economic, cultural and political realities in the West during the early modernity. In particular we present the consequences of capitalist transformation in the everyday life of western Europeans during the 16th-18th cent.

Βιβλιογραφία

 

Αβδελά E.  & Α. Ψαρρά (επιμ.), Σιωπηρές Ιστορίες. Γυναίκες και Φύλο στην Ιστορική Αφήγηση, Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 1997.

Abrams P.  & E.A. Wrigley (επιμ.), Towns in Societies. Essays in Economic History and Historical Sociology, Κέμπριτζ, CUP, 1979.

 Allmand C.T.  (επιμ.), Power, Culture and Religion in France, c.1350 - c.1550, Woodbridge, The Boydell Press, 1989.

 Anglo S. (επιμ.),Τhe Damned Art. Essays in the Literature of Witchcraft, Λονδίνο, Routledge and Kegan Paul, 1985.

 Ankarloo B.  & G. Henningsen (επιμ.), Early Modern European Witchcraft. Centres and Peripheries, Οξφόρδη, OUP, 1989.

 Ariès P., L’enfant et la vie familiale sous l’ancien régime, Παρίσι, Seuil, 1973.

 ___ & G. Duby (επιμ.), A History of Private Life, III, Passions of the Renaissance, Cambridge Mass., Harvard University Press, 1989.

 ___, Ο Άνθρωπος Ενώπιον του Θανάτου, 2 τόμοι, Αθήνα, ΕΣΤΙΑ, 1997-1999.

 Bakhtin M., Rabelais and his World, Ιndiana University Press, 1984.

 Baratin M.  & Chr. Jacob (επιμ.), Le pouvoir des bibliothèques. La mèmoire des livres en Occident, Παρίσι, Albin Michel, 1996.

 Barry J., M. Hester, G. Roberts (επιμ.), Witchcraft in Early Modern Europe. Studies in Culture and Belief, Κέμπριτζ, CUP, 1996.

 Bechtel G., La sorcière en Occident. La destruction de la sorcellerie en Europe des origines aux grands buchers, Παρίσι, Plon, 1997.

 Behringer W., Witchcraft Persecutions in Bavaria, Κέμπριτζ, CUP, 2002.

 __________ , Witches and Witch-hunts : A Global History, Oξφόρδη, Polity Press, 2004.

 Benedict P. (επιμ.), Cities and Social Change in Early Modern France, Λονδίνο, Unwin Hyman, 1989.

 __________ , Christ’s Churches Purely Reformed. A Social History of Calvinism, New Haven- Λονδίνο, Yale UP, 2002.

 Benveniste R. & C. Gaganakis (επιμ.), Heterodoxies: Construction of Identities and Otherness in Medieval and Early Modern Europe, Historein, vol. 2, Αθήνα, 2000.

 Bercé Y.M., Révoltes et révolutions dans l'Europe moderne, XVIe-XVIIIe siècles, Παρίσι, PUF, 1980.

 Bertolotti M., “The Ox’s Bones and the Ox’s Hide: A Popular Myth, Part Hagiography and Part Witchcraft”, Edward Muir & Guido Ruggiero (επιμ..), Microhistory and the Lost Peoples of Europe, Bαλτιμόρη, The Johns Hopkins University Press, 1991.

 Black C.F., Italian Confraternities in the Sixteenth Century, Κέμπριτζ, CUP, 1989.

 _________, Εarly Modern Italy. A Social History, Λονδίνο, Routledge, 2000.

 de Blecourt W., “The Making of the Female Witch: Reflections on Witchcraft and Gender in the Early Modern Period”, Gender & History, 12, 2, July 2000.

 Bodian M., “Men of the Nation: The shaping of converso identity in Early Modern Europe”, Past & Present, 143, Μάϊος 1994, σ.48 - 76.

 ________, Hebrews of the Portuguese Nation, Bloomington, Indiana University Press, 2000.

 ________, “In the cross-currents of the Reformation: Crypto-jewish martyrs of the Inquisition, 1570-1670”, Past and Present, Αύγουστος 2002, σ. 66-104.

 Bonfil R., “Aliens within: Jews and anti-judaism”, T. Brady, H. Oberman & J. Tracy (επιμ.), Handbook of European History 1400 - 1600, I, Leiden, E.J. Brill, 1994.

 Bossy J., Christianity in the West, 1400 - 1700, Οξφόρδη, OUP 1985.

 Boswell J., Christianity, Social Tolerance and Homosexuality. Gay People in Western Europe from the Beginning of the Christian Era to the Fourteenth Century, Σικάγο, The University of Chicago Press, 1981.

 Bourke, Joanna, Fear. A Cultural History, Λονδίνο, Virago, 2005.

 Braudel F., Υλικός Πολιτισμός, Οικονομία και καπιταλισμός, 15ος - 18ος αιώνας, τόμος 1, Οι δομές της καθημερινότητας, τόμος 2, Οι τροχοί του εμπορίου, Αθήνα, Αγροτική Τράπεζα, 1996-1998.

 Bremmer J.& H. Roodenburg (επιμ.), A cultural history of gesture, Οξφόρδη, Polity Press, 1993.

 Briggs R., Communities of Belief - Cultural and Social Tensions in Early Modern France, Οξφόρδη, The Clarendon Press, 1989.

 _______, Witches and Neighbours, Λονδίνο, Harper Collins, 1996.

 _______ , “Women as victims? Witches, judges and the community”, French History, vol. 5, 4, Δεκέμβριος 1991.

 Brink J. (επιμ.), Privileging Gender in Early Modern Europe, Missouri, Sixteenth Century Studies and Essays 1993.

 Burke P., The fabrication of Louis XIV, New Haven, Yale University Press, 1992.

 _______, Popular Culture in Early Modern Europe, Aldershot, Wildwood House, 1978.

 ______ , The historical anthropology of early modern Italy, Κέμπριτζ, CUP, 1987.

 ______ , Venice & Amsterdam. A Study of Seventeenth-Century Elites, Οξφόρδη, Polity Press, 1994.

 ______ , Languages and Communities in Early Moderm Europe, Cambridge, CUP, 2004.

 Cameron E.  (επιμ.), Early Modern Europe. An Oxford History, Οξφόρδη, OUP, 1999.

 de Certeau M., The Possession at Loudun, Σικάγο, The University of Chicago Press, 2000.

 Chartier R., Cultural History: Between Practices and Representations, Οξφόρδη, Polity Press, 1989.

 __________, Τhe Order of Books. Readers, Authors, and Libraries in Europe between the Fourteenth and Eighteenth Centuries, Οξφόρδη, Polity Press, 1994.

 Chatelier L., L’Europe des Dévots, Παρίσι, Flammarion, 1987.

 Chevalier B., Les Bonnes Villes de France, Παρίσι, Aubier Montaigne, 1982.

 Chojnacka M. & Merry Wiesner-Hanks (επιμ.), Ages of Woman, Ages of Man. Sources in European Social History, 1400-1750, Λονδίνο, Longman, 2002.

 Clark S., Thinking  with Demons.The Idea of Witchcraft in Early Modern Europe, Oξφόρδη, Clarendon Press, 1997.

 _______, “The ‘gendering’ of witchcraft in French demonology: Misogyny or Polarity?”, French History, 5, τεύχος 4, Δεκέμβριος 1991, σ. 426 - 437.

 _______ (επιμ.), Languages of Witchcraft. Narrative, Ideology and Meaning in Early Modern Culture, Λονδίνο, Macmillan, 2001.

 Closson M., L’imaginaire démoniaque en France (1550-1650), Γενεύη, Droz, 2000.

 Cohen M.R. (επιμ.), The Autobiography of a Seventeenth-Century Venetian Rabbi. Leon Modena’s Life of Judah, New Jersey, Princeton University Press, 1989.

 Cohn N., Η αναζήτηση της Χιλιετίας. Επαναστάτες χιλιαστές και μυστικιστές αναρχικοί στον Μεσαίωνα, Θεσσαλονίκη, Νησίδες, 1999.

 Cohn S., Women in the Streets. Essays on Sex and Power in Renaissance Italy, Βαλτιμόρη, The Johns Hopkins University Press 1996.

 ______ , Popular Protest in later Medieval Europe, Manchester, Manchester UP, 2004.

 Cressy D., Birth, Marriage and Death. Ritual, religion and the life-cycle in Tudor and Stuart England, Οξφόρδη, OUP, 1999.

 Cunningham H., Children & childhood in western society since 1500, Λονδίνο, Longman, 1995.

 Davis N.Z.  & A. Farge (επιμ.), A History of Women in the West, III, Renaissance and Enlightenment Paradoxes, Cambridge Mass., Harvard University Press, 1993.

 ________, Fiction in the Archives. Pardon Tales and their Tellers in Sixteenth - Century France, Οξφόρδη, Polity Press, 1987.

 ________, Society and Culture in Early Modern France, Οξφόρδη, Polity Press, 1987.

 ________, Women on the Margins. Three Seventeenth-Century Lives, Cambridge Mass., Harvard University Press, 1997.

 ________, The Gift in Sixteenth Century France, Οξφόρδη, OUP, 2000.

 Davis R.C.  The War of the Fists. Popular Culture and Public Violence in Late Renaissance Venise, Οξφόρδη, OUP, 1994.

 Diefendorf B.  & C. Hesse (επιμ.), Culture and Identity in Early Modern Europe, Ann Arbor, The University of Michigan Press, 1993.

 Demos J., Entertaining Satan. Witchcraft and the Culture of Early Modern England, Οξφόρδη – Νέα Υόρκη, OUP, 1983.

 Dentière, Marie, Epistle to Marguerite de Navarre and preface to a sermon by John Calvin, Chicago, The University of Chicago Press, 2004.

 De Vries J., European Urbanization, 1500-1800, Λονδίνο, Methuen, 1984.

 Duplessis R., Transitions to Capitalism in Early Modern Europe, Κέμπριτζ, CUP, 1997.

 Eisenstein E., The Printing Revolution in Early Modern Europe, Κέμπριτζ, CUP,1983.

 Elias N., H εξέλιξη του Πολιτισμού. Τόμος 1, Ηθη και Κοινωνική Συμπεριφορά στη Νεότερη Ευρώπη, Τόμος 2, Κοινωνιογενετικές και ψυχογενετικές έρευνες, Αθήνα, Νεφέλη, 1997.

 ______, La Société de Cour, Παρίσι, Flammarion – Champs, 1985.

 Elmer, Peter (επιμ.), The Healing Arts. Health, Disease and Society in Europe 1500-1800, Milton Keynes-Manchester, The Open University – Manchester University Press, 2004.

 __________ & Ole Peter Grell (επιμ.), Health, disease and society in Europe, 1500-1800, Milton Keynes-Manchester, The Open University-Manchester UP, 2004.

 Englander D., D. Norman, R. O’Day & W.R. Owens (επιμ.), Culture and Belief in Europe 1450 - 1600 - An Anthology of Sources, Οξφόρδη, Blackwell, 1996.

 Finzsch, N.  & R. Jütte (επιμ.), Institutions of Confinement. Hospitals, Asylums, and Prisons in Western Europe and North America, 1500-1950, Κέμπριτζ, CUP 1996.

 Flint, Valerie, The Rise of Magic in Early Medieval Europe, NJ, Princeton University Press, 1991.

 Fontaine L., History of Pedlars in Europe, Οξφόρδη Polity Press, 1996

 Foucault, Μichel, Ιστορία της σεξουαλικότητας, Αθήνα, 3 τόμοι εκδόσεις Ράππα (Κέδρος), 1989-1990.

 _____________, Η ιστορία της τρέλας, Αθήνα, Ηριδανός, 1972.

 _____________, Eπιτήρηση και Τιμωρία. Η γέννηση της φυλακής, Αθήνα, Εκδόσεις Ράππα, 1989.

 Friedrichs C., The Early Modern City, 1450 - 1750, Λονδίνο, Longman, 1995.

 Garcia-Arenal, Μ. & G.Wiegers, A Man of Three Worlds: Samuel Pallache, a Moroccan Jew in Catholic and Protestant Europe, Βαλτιμόρη, Johns Hopkins University Press, 2003.  
Geertz H.  & K. Thomas, “An Anthropology of Religion and Magic, I, II”, Journal of Interdisciplinary History, VI, I, 1975.

 Gentilcore D., “Contesting illness in Early Modern Naples: Miracolati, physicians and the congregation of rites”, Past & Present, 148, Αύγουστος 1995, σ. 117 - 148.

 Geremek B., Les Fils de Cain. Pauvres et vagabonds dans la litérature européenne (XVIe - XVIIe siècle), Παρίσι, Flammarion Champs, 1988.

 __________, Poverty. A History, Oxford, Blackwell, 1994.

 Gibson M., Reading Witchcraft. Stories of Early English Wiches, Λονδίνο, Routledge, 1999.

 _________, Early Modern Witches. Witchcraft cases in contemporary writing, Λονδίνο, Routledge, 2000.

 Ginzburg C., The Night Battles. Witchcraft and Agrarian Cults in the Sixteenth and Seventeenth Centuries, Βαλτιμόρη, The Johns Hopkins University Press, 1983.

 __________, Clues, Myths, and the Historical Method, Baltimore, The Johns Hopkins University Press, 1989.

 __________, Ecstasies. Deciphering the Witches’ Sabbath, Λονδίνο, Penguin 1992.

 __________, Το Τυρί και τα Σκουλήκια. Ο κόσμος ενός μυλωνά του 16ου αιώνα, Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 1994.

 Goldthwaite R., Wealth and the Demand for Art in Italy, 1300 - 1600, Βαλτιμόρη, The Johns Hopkins University Press, 1993.

 Goodare J. (επιμ.), The Scottish witch-hunt in context, Manchester, Manchester University Press, 2002.

 Grafton A. & A. Blair (επιμ.), The Transmission of Culture in Early Modern Europe, Philadelphia, The University of Pennsylvania Press, 1990.

 Guenée B., States and Rulers in Later Medieval Europe, Οξφόρδη, Blackwell, 1985.

 Gutting G.  (επιμ.), The Cambridge Companion to Foucault, Κέμπριτζ, CUP 1994.

 Harden J.D., “Liberty caps and liberty trees”, Past & Present 146, Φεβρουάριος 1995, σ. 66 - 102.

 Harrison W., The Description of England, Νέα Υόρκη, Dover Publications, 1994.

 Harris, Ruth & Lyndal Roper (επιμ.), The Art of Survival.Gender and History in Europe, 1450-2000, Oξφόρδη, Past & Present Supplements 1, 2006.

 Heers J., Fêtes des fous et carnavals, Παρίσι, Fayard 1983.

 Herlihy D., The Black Death and the Transformation of the West, Cambridge Mass., Harvard University Press, 1997.

 Higman F., Lire et Découvrir. La circulation des idées au temps de la Réforme, Γενεύη, Droz, 1998.

 Hill C., The World Turned Upside Down. Radical ideas during the English Revolution, Λονδίνο, Penguin 1982. 

 _____ , The Century of Revolution, Λονδίνο, Routledge, 1961, (επανεκδ.) 2006

 Hitchkock, Tim, Peter King, Pamela Sharpe (επιμ.), Chronicling Poverty.: The Voices and Strategies of the English Poor, 1640-1840, Λονδίνο, St. Martin’s Press, 1997.

 Holmes C., “Women: Witnesses and Witches”, Past and Present, 140, 1993.

 Hufton O., Ιστορία των Γυναικών στην Ευρώπη, 1500-1800, Αθήνα, Νεφέλη, 2003.

 Hunt L.  (επιμ.), The New Cultural History, Berkeley, UCL 1989.

 Huppert G., After the Black Death. A Social History of Early Modern Europe, 2η έκδοση, Bloomington, Indiana University Press, 1998.

 Imhof A.E., Lost Worlds. How Our European Ancestors Coped with Everyday Life and Why Life is so Hard Today, Charlottesville, University Press of Virginia, 1996.

 Jardine L., Worldly Goods. A New History of the Renaissance, Λονδίνο, Macmillan, 1996.

 Jussie, Jeanne de, The Short Chronicle. A Poor Clare’s Account of the Reformation in Geneva, Σικάγο, The University of Chicago Press, 2006.

 Jütte R., Poverty and Deviance in Early Modern Europe, Κέμπριτζ, CUP, 1994.

 Kagan R. & A. Dyer (επιμ.), Inquisitorial Lives: Brief Lives of Secret Jews and Other Heretics, Bαλτιμόρη, Johns Hopkins UP, 2004.

 Kamen H., Πρώιμη Νεότερη Ευρωπαϊκή Ιστορία, Αθήνα, Μεταίχμιο, 2002.

 Karant-Nunn S., The Reformation of Ritual. An interpretation of early modern Germany, Λονδίνο, Routledge, 1997.

 Kostof, Spiro, The City Shaped. Urban Patterns and Meanings Through History, Λονδίνο, Thames & Hudson, 1991.

 ___________ , The City Assembled. The Elements of Urban Form Through History, Λονδίνο, Thames & Hudson, 1992.

 Kramer H. & J. Sprenger, The Malleus Maleficarum, Νέα Υόρκη, Dover Publications, 1971.

 Larner Ch., Enemies of God. The Witch-Hunt in Scotland, Εδιμβούργο, John Donald, 2000.

 Lazar Μ.  & S. Haliczer (επιμ.), The Jews of Spain and the expulsion of 1492, Lancaster, California, Labyrinthos, 1997.

 Lebrun F., Se soigner autrefois. Médecins, saints et sorciers aux XVIIe et XVIIIe siècles, Παρίσι, Editions du Seuil, 1995.

 Le Roy Ladurie E., Le Siècle des Platter, 1, Le mendiant et le professeur, Παρίσι, Fayard 1995.

 ______________ ,  Carnival in Romans. A People’s Uprising at Romans, 1579-1580, Λονδίνο, Penguin 1981.

 L’ Estoile, Pierre de, Registre - Journal du Règne de Henri III, 1574 – 1585  (M. Lazard & G. Schrenck επιμ.), 4 Τόμοι, Γενεύη, Droz 1992, 1996, 1998, 2001.

 Levack B. P., The Witch-Hunt in Early Modern Europe, 2η έκδοση, Λονδίνο, Longman, 1995.

 Levi G., Inheriting Power. The Story of an Exorcist, Chicago, The University of Chicago Press, 1988.

 Lindeman M., Medicine and Society in Early Modern Europe, Κέμπριτζ, CUP, 1999.

 Lis C. & H. Soly,  Poverty and Capitalism in pre-industrial Europe, Bristol, The Harvester Press, 1982.

 ____ , J. Lucassen, H. Soly, Before the Unions. Wage earners and collective action in Europe, 1300 - 1850, International Review of Social History Supplements, Κέμπριτζ, CUP, 1997.

 Macfarlane A., Witchcraft in Tudor and Stuart England, Λονδίνο, Routledge,1999.

 McDonald M., Mystical Bedlam: Madness, Anxiety and Healing in Seventeenth - Century England, Κέμπριτζ, CUP, 1981.

 ___________ & T. Murphy, Sleepless Souls. Suicide in early Modern England, Οξφόρδη, Clarendon Press, 1993.

 MacKenney R., Sixteenth - Century Europe. Expansion and conflict, Λονδίνο, Macmillan 1993.

 Manguel A., Η ιστορία της ανάγνωσης, Αθήνα Νέα Σύνορα, 1997.

 Ματθαίου Α. (επιμ.), Ιστορία της Διατροφής. Προσεγίσεις της σύγχρονης ιστοριογραφίας, Αθήνα, ΕΜΝΕ-Μνήμων, 1998.

 Maxwell-Stuart P.G.  (επιμ.), The Occult in Early Modern Europe. A Documentary History, Nέα Υόρκη, St. Martin’s Press, 1999.

 ________________, Satan’s Conspiracy. Magic and Witchcraft in Sixteenth-Century Scotland, East Linton, Tuckwell Press, 2001.

 Meyerson M., E.D. English (επιμ.), Christians, Muslims and Jews in Medieval and Early Modern Spain: Interaction and Cultural Change, University of Notre Dame Press, 2000.

 Midelfort E., Mad Princes in Renaissance Germany, Charlottesville, Virginia University Press 1994.

 __________, A History of  Madness  in Sixteenth-Century Germany, Stanford UP, 1999.

 Mitterauer M., A History of Youth, Οξφόρδη, Blackwell, 1992.

 Monter W., Witchcraft in France and Switzerland, Ithaca, Cornell University Press, 1976.

 Moore R. I., The Formation of a Persecuting Society, Οξφόρδη, Blackwell, 1990.

 Mormando F., Τhe Preacher’s Demons: Bernardino di Siena and the Social Underworld of Early Renaissance Italy, Σικάγο, The University of Chicago Press, 1999.

 Muchembled R. L’invention de l’homme moderne. Culture et sensibilités en France du XVe au XVIIIe siècle, Παρίσι, Fayard, 1988.

 ____________, La sorcière au village, Xve – XVIIIe siècle, Παρίσι, Gallimard, 1991.

 ____________, Μια ιστορία του Διαβόλου, 12ος – 20ος αιώνας, Αθήνα, Μεταίχμιο, 2003.

 Μuir Ε., Civic Ritual in Renaissance Venise, New Jersey, Princeton University Press, 1981.

 ______ , Ritual in Early Modern Europe, Κέμπριτζ, CUP, 1997.

 ______ (επιμ.), Sex and Gender in Historical Perspective, Johns Hopkins UP, 1990.

 ______ & G. Ruggiero (επιμ.), Microhistory and the Lost Peoples of Europe, Βαλτιμόρη, The Johns Hopkins University Press, 1991.

 Munck T., The Enlightenment. A Comparative Social History, 1721-1794, Λονδίνο, Arnold, 2000.

 Naphy W.  & Penny Roberts (επιμ.), Fear in Early Modern Society, Μάντσεστερ, Manchester University Press, 1997.

 Neveux H., Les révoltes paysannes en Europe XIVe - XVIIe  siècle, Παρίσι, Albin Michel, 1997.

 Nicholas D., The Later Medieval City, 1300 - 1500, Λονδίνο, Longman, 1997.

 Niremberg D., “Mass conversions and genealogical mentalities: Jews and Christians in Fifteenth-Century Spain”, Past and Present, Φεβρουάριος 2002, σ. 3-41.

 Normand L., G. Roberts (επιμ.), Witchcraft in Early Modern Scotland: James VI’s Demonology and the North Berwich Witches, Exeter, University of Exeter Press, 2000.

 Orme N., “The culture of children in Medieval England”, Past & Present  148, Αύγουστος 1995, σ.48 - 88.

 Ozment S.,  Magdalena and Balthasar, New Haven, Yale University Press, 1989.

 _________, Flesh and Spirit. Private Life in Early Modern Germany, Λονδίνο, Penguin, 1999.

 Parker G., “Success and failure during the first century of the Reformation”, Past & Present  136, Αύγουστος 1992, σ.43 - 82.

 Pérouse G.A., Nouvelles Françaises du XVIe siècle. Images de la vie du Temps, Γενεύη, Droz, 1977.

 Po-chia Hsia R., The Myth of Ritual Murder. Jews and Magic in Reformation Germany, New Haven, Yale University Press, 1988.

 ____________ , The World of Catholic Renewal 1540 - 1770, Κέμπριτζ, CUP, 1998.

 Porter R., A Social History of Madness, Stories of the insane, Λονδίνο, Phoenix 1987.

 _______, Mind-Forg’d Manacles. A History of Madness in England from the Restoration to the Regency, Λονδίνο, Penguin, 1987.

 _______, Disease, Medicine and Society in England, 1550-1860, Κέμπριτζ, CUP, 1993.

 Pullan B., The Jews of Europe and the Inquisistion of Venice, 1550 - 1670, Λονδίνο, Tauris Publishers, 1997.

 Purkiss D., The Witch in History. Early Modern and Twentieth-Century Representations, Λονδίνο, Routledge, 1996.

 Robin D.  (επιμ.), Laura Cereta. Collected Letters of a Renaissance Feminist, Chicago, The University of Chicago Press, 1997.

 Roche D., The Culture of Clothing. Dress and Fashion in the Ancien Regime, Κέμπριτζ, CUP, 1996.

 Roper L., Oedipus and the Devil. Witchcraft, Sexuality and Religion in Early Modern Europe, Λονδίνο, Routledge, 1994.

 _______, The Holy Household. Women and Morals in Reformation Augsburg, Οξφόρδη, Clarendon Press, 1991.

 _______ ,Witch Craze: Terror and Fantasy in Baroque Germany, Νew Haven, Yale University Press, 2004.  
Rowlands Α., “Telling Witchcraft Stories: New Perspectives on Witchcraft and Witches in the Early Modern Period”, Gender & History, 10, 2, Αύγουστος 1998.

 Rublack U., The Crimes of Women in Early Modern Germany, Οξφόρδη, Clarendon Press, 1999.

 Ruggiero G., The Boundaries of Eros. Sex Crime and Sexuality in Renaissance Venise, Οξφόρδη, OUP, 1985.

 __________ , Binding Passions: Tales of Magic, Marriage and Power at the End of the Renaissance, Οξφόρδη, OUP, 1993.

 Scot R., The Discoverie of Witchcraft, Νέα Υόρκη, Dover, 1989.

 Scott, James C., Domination and the Arts of Resistance. Hidden Transcripts, New Haven, Yale UP, 1990.

 Scott T.  (επιμ.), The Peasantries of Europe. From the 14th to the 18th Centuries, Λονδίνο, Longman, 1998.

 Scribner R.W.,  Popular Culture and Popular Movements in Reformation Germany, Λονδίνο, The Hambledon Press, 1987.

  _________ (επιμ), Germany. A New Social and Economic History, Volume 1, 1450 - 1630, Λονδίνο, Arnold, 1996.

 _________ , “Magic and the Formation of Protestant Popular Culture in Germany”, Religion and Culture in Germany (1400-1800), L.Roper (επιμ.), Leiden, Brill, 2001.

 Scull A., The Most Solitary of Afflictions: Madness and Society in Britain, 1700 - 1900, New Haven, Yale University Press, 1993.

 Sharpe J., Instruments of Darkness. Witchcraft in England, 1550-1750, Λονδίνο, Penguin, 1997.

 Starr-Lebeau, G., In the Shadow of the Virgin: Inquisitors, Friars, and "Conversos" in Guadalupe, Spain, Princeton UP, 2003.

 Stone L., The Family, Sex and Marriage in England, 1500 - 1800, Λονδίνο, Weidenfeld & Nicholson, 1979.

 _______, The Past and the Present revisited, Λονδίνο, Routledge & Kegan Paul, 1987.

 Thomas K., Religion and the Decline of Magic, Λονδίνο, Penguin, 1971.

 Thurston, Robert, Μάγοι και Μάγισσες. Η άνοδος και η πτώση των κυνηγίων μάγων και μαγισσών στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2006.

 Tincq, Henri, «Ο διωγμός των Εβραίων από την Ισπανία στο όνομα της καθαρότητας του αίματος», Ο Πολίτης, Ιούνιος 2007, 156, σ.28-33.

 Vives, Juan Luis, On Assistance to the Poor, Toronto, University of Toronto Press, 1999.

 Vovelle M., L’heure du grand passage. Chronique de la mort, Gallimard Découvertes, 1993.

 _________, Ο Θάνατος και η Δύση, 2 τόμοι, Αθήνα, Νεφέλη, 2000.

 Waddington R. (επιμ.), “Marriage in Early Modern Europe”, αφιερωματικό τεύχος, The Sixteenth-Century Journal, XXXIV, 2, 2003.

 Walter J.  & R. Schofield, Famine, disease and the social order in early modern society, Κέμπριτζ, CUP, 1991.

 Weber M., Θεωρία της θρησκευτικής αρνησικοσμίας – Ενδιάμεση θεώρηση, Αθήνα, Σαββάλας, 2002.

 Wiesner M., Women and Gender in Early Modern Europe, Κέμπριτζ, CUP, 1993.

 __________, Christianity and Sexuality in the Early Modern World. Regulating Desire, Reforming Practice, Λονδίνο, Routledge, 2000.

 __________ (επιμ.), “Gender in Early Modern Europe”, αφιερωματικό τεύχος, The Sixteenth-Century Journal, XXXI, I, 2000.

 __________, Πρώιμη Νεότερη Ευρώπη,1450-1789, Αθήνα, εκδόσεις Ξιφαρά, 2008.

 Scholz Williams G., Defining Dominion. The discourses of Magic and Witchcraft in Early Modern France and Germany, Ann Arbor, The University of Michigan Press, 1999.

 Williams R., Κουλτούρα και Ιστορία, Αθήνα, ΓΝΩΣΗ, 1994.

 Wilson S., The Magical Universe. Everyday Ritual and Magic in Pre-Modern Europe, Λονδίνο, Hambledon, 2001.

 Wintroub M., “Civilizing the Savage and Making a King. The Royal Entry Festival of Henri II (Rouen 1550)”, Sixteenth Century Journal, XXIX, 2, 1998.

 Wunderli R., Peasant Fires. The Drummer of Niklashausen, Bloomington, Indiana University Press, 1992.

 

Μέθοδοι διδασκαλίας

Διδασκαλία καθ΄ έδρας και συμπληρωματική-ενισχυτική εκπαίδευση μέσω ασύγχρονης πλατφόρμας.

Μέθοδοι αξιολόγησης
  • Εξετάσεις
  • Πρόοδοι
  • Επιτρεπόμενο υλικό κατά τις εξετάσεις/προόδους
  • Παλαιότερα θέματα εξετάσεων/προόδων
Προαπαιτούμενα

Δεν έχει προαπαιτούμενα.

 

None

Διδάσκοντες

Κώστας Γαγανάκης

 

Κώστας Γαγανάκης

http://www.arch.uoa.gr/fileadmin/arch.uoa.gr/uploads/cvs/gaganakis_gr.pdf

Ομάδα στόχος

Φοιτητές του τμήματος

 

Students of the Department

Προτεινόμενα συγγράμματα

Henry Kamen, Πρώιμη Νεότερη Ευρωπαϊκή Ιστορία, Αθήνα, Μεταίχμιο, 2002.

Merry Wiesner-Hanks, Πρώιμη Νεότερη Ευρώπη, 1450-1789, Αθήνα, Ξιφαράς, 2008.

Ενότητες

Στη σύγχρονη συζήτηση, και με βάση την κριτική που άσκησαν οι θεωρίες του μεταμοντερνισμού στις εννοιολογήσεις των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών, η έννοια «ταυτότητα» εξακολουθεί να θεωρείται αναντικατάστατη, παρ’όλη τη σημαντική αναθεώρηση που έχει υποστεί (κύρια μέσα από την απόρριψη ουσιοκρατικών προσεγγίσεών της). H έννοια «ταυτότητα» επαναπροσδιορίζεται με βάση τη φουκωϊκή σύνδεση ανάμεσα στα υποκείμενα και στις πρακτικές του κυρίαρχου λόγου (discursive practices). Η ταυτότητα συνδέεται με το ζήτημα της υποκειμενικοποίησης μέσω του κυρίαρχου λόγου, επομένως και με τις πολιτικές του αποκλεισμού που περικλείονται σε κάθε κυρίαρχο λόγο. Οι τελευταίες παραπέμπουν άμεσα στο ζήτημα του προσδιορισμού (identification) των ατόμων και ομάδων.

 

Λέξεις Κλειδιά: Ταυτότητα, προσδιορισμός, κατασκευή, αλληλεγγύη 

Επιχειρώντας να ανιχνεύσουν τη «γενεαλογία» του πολιτισμικού σχίσματος του τέλους του 16ου και των αρχών του 17ου αιώνα, οι κοινωνικοί και πολιτισμικοί ιστορικοί του 20ου αι. βρέθηκαν πολλές φορές εγκλωβισμένοι στο ίδιο πλέγμα αξιολογικών διατυπώσεων, εν τέλει των ιδεολογικών επιλογών που το πρωτοπροκάλεσαν.

 

Λέξεις Κλειδιά: Πολιτισμικό σχίσμα, «λόγια» και «λαϊκή» κουλούρα, υπάλληλα στρώματα, κείμενα

  

Η έντονη γυναικεία παρουσία στην καθημερινότητα των Δυτικών της Πρώιμης Νεότερης Περιόδου περνά και στον κυρίαρχο (ανδροκρατικό) λόγο της κάθε εποχής, στην αναπαράσταση της πραγματικότητας μέσω των μύθων, της θρησκευτικής κατήχησης, της φιλοσοφίας και των επιστημών. Είναι εξάλλου έκδηλη η τάση της ενσωμάτωσης της γυναικείας παρουσίας σε ένα ευρύτερο κοσμολογικό σύστημα αρμονίας και τάξης (δηλαδή θεσμοθετημένης ιεραρχίας). Αναπόφευκτα, ο ιστορικός της Πρώιμης Νεότερης Περιόδου που επιχειρεί μια σκιαγράφηση της «ιστορίας των γυναικών» έρχεται αντιμέτωπος με το επινοημένο αυτό γυναικείο πρόσωπο, το οποίο πρέπει να αποκρυπτογραφήσει για να είναι σε θέση να ανιχνεύσει τη δυναμική στις σχέσεις των δύο φύλων.

 

Λέξεις Κλειδιά: Γυναίκες, ηθική, Μεταρρύθμιση, γυναικείες φωνές, προτεσταντική προπαγάνδα, σχέσεις των δύο φύλων

 

 

-Αίτια ύπαρξης μικρού αριθμού γυναικών συγγραφέων: Ελάχιστες ελάμβαναν την αναγκαία παιδεία. Αποκλεισμός γυναικών από δημόσιους ρόλους. Η κυρίαρχη κουλτούρα επέβαλε τη σιωπή στις γυναίκες, ως ένδειξη αγνότητας. - 14ος αι. Αύξηση γυναικών συγγραφέων, γυναικεία θέματα: Θρησκευτική & λατρευτική γραμματεία, ημερολόγια, βιβλία συμβουλών για γιούς και θυγατέρες, επιστολές σε οικογενειακούς φίλους και συγγενείς, οικογενειακά χρονικά/ιστορίες. - Γυναικείες γραπτές παρεμβάσεις γύρω από το «γυναικείο ζήτημα»: Ουμανίστριες (Ιsotta Nogarola, Laura Cereta), επαγγελματίες συγγραφείς (Christine de Pisan).

 

Λέξεις Κλειδιά: Γυναίκες συγγραφείς, «γυναικείο ζήτημα», εκπαίδευση, τιμή, αφηγήσεις, γυναικείο έγκλημα, Μεταρρύθμιση, εξουσία

 

 

Το κυνήγι των μάγων και μαγισσών στη Δύση πήγασε εν μέρει από την εχθρότητα που αυτοί προκαλούσαν  στα κυρίαρχα στρώματα και ιδιαίτερα σε ομάδες με μονοπωλιακή διαχείριση της εξουσίας, όπως οι ιατροί, οι νομικοί και πάνω από όλους η Εκκλησία. Στη διάρκεια των μεσαιωνικών χρόνων, οι θεολόγοι, με τη συνδρομή των νομικών, διαμόρφωσαν μια ιδιαίτερη χριστιανική θεωρία της μαγείας, ως τη νομική και θεωρητική βάση για το κυνήγι των μαγισσών.

 

Λέξεις Κλειδιά: Μαγεία, κοινωνία, κυνήγι-διωγμοί μαγισσών, Αυγούστα, ομολογία, δαιμονολογία, sabbath

 

 

Η Πρώιμη Νεότερη Περίοδος γνώρισε όμως και μια τομή στη θεώρηση της τελετουργίας. Η έννοια της τελετουργίας ως διακριτής μορφής δραστηριότητας εμφανίσθηκε και εδραιώθηκε στη διάρκεια της κρίσης της Μεταρρύθμισης. Η εμφάνιση της λέξης «τελετουργία» σηματοδότησε μια διανοητική μεταβολή στην κατανόηση της σχέσης ανάμεσα στην ανθρώπινη συμπεριφορά και στο δυνάμει νόημά της. Η μεταβολή αυτή προανήγγειλε σε μεγάλο βαθμό τη μεταγενέστερη συζήτηση σχετικά με το χαρακτήρα και τη λειτουργία της τελετουργίας. Η διαμάχη στην περίοδο της Μεταρρύθμισης επικεντρώθηκε στο φαινομενικά απλοϊκό ερώτημα του ποιά είναι η λειτουργία της τελετουργίας.

 

Λέξεις Κλειδιά: Τελετουργίες, σύμβολα, καρναβάλι, αντιστραμμένος κόσμος, αναπαράσταση, Μεταρρύθμιση, Σύνοδος του Τριδέντου, κυβέρνηση

 

 

Η θεώρηση των φτωχών και η εκτίμηση του βαθμού της φτώχειας τους ποίκιλε ανάλογα με το θεσμικό πλαίσιο πρόνοιας και τη «συλλογική νοοτροπία» της κάθε κοινωνίας. Ωστόσο, στο σύνολό τους οι αρχές των αστικών κοινοτήτων (όπου παρουσιαζόταν στη μεγαλύτερη έκταση του το πρόβλημα της φτώχειας) και ιδιαίτερα οι κοινωνικοί μεταρρυθμιστές διαχώριζαν ανάμεσα στους άξιους και στους ανάξιους φτωχούς, δηλαδή ανάμεσα σε όσους θεωρούσαν ακούσια θύματα κακών περιστάσεων, και σε όσους θεωρούσαν προσωπικά υπεύθυνους για την κακοδαιμονία τους. Στην προβιομηχανική Δύση, οι φτωχοί αντιμετωπίζονταν ως αναπόσπαστο μέρος της χριστιανικής κοινοπολιτείας και ως απαραίτητο κίνητρο για την αγαθοεργία των πλουσίων. Η φτώχεια συνεπώς δεν σήμαινε απλά την έλλειψη υλικών αγαθών, αλλά αποτελούσε πρώτιστα μια δεσμευτική σχέση ανάμεσα στα μέλη μιας κοινότητας.

 

Λέξεις Κλειδιά: Φτωχοί, ταξική κοινωνία, μετανάστες, πρόσφυγες, δουλεία, αλληλοβοήθεια, επαίτες, περιθωριοποίηση, πρόνοια, εκτόπιση, εγκλεισμός, αντιδράσεις

 

Στη μεσαιωνική Δύση, οι Εβραίοι αποτελούσαν τη μόνη κοινότητα στην οποία, αν και στερούνταν οποιασδήποτε πολιτικής δύναμης, είχε παραχωρηθεί το δικαίωμα της έμπρακτης διαφοροποίησης από τις κυρίαρχες κοινωνικές, θρησκευτικές και ιδεολογικές νόρμες της εποχής. Σε αντίθεση με τους Μουσουλμάνους της Δύσης, οι Εβραίοι δεν μπορούσαν να υπολογίσουν στην προστασία που παρείχε η ύπαρξη ισχυρών αλλόθρησκων κρατών με γηγενείς χριστιανικές μειονότητες. Ούτε όμως είχαν την ίδια μεταχείριση με τους αιρετικούς Χριστιανούς, οποιαδήποτε ανοχή απέναντι στους οποίους θεωρούνταν αδιανόητη. Σε μια εποχή όπου η προσφυγή στη σωματική βία για λόγους παραδειγματισμού θεωρούνταν απολύτως ενδεδειγμένη και, από την άλλη, η με κάθε μέσον εξάπλωση του χριστιανισμού αποτελούσε το ιδεώδες των κοινωνιών, η συνύπαρξη Εβραίων και Χριστιανών βάδιζε πάντοτε σε λεπτές ισορροπίες. Πολλές παραβιάσεις της κοινωνικής ασυλίας των εβραϊκών κοινοτήτων φανερώνουν ωστόσο την αντιφάσκουσα στάση των χριστιανικών πληθυσμών.

 

Λέξεις Κλειδιά: Εβραίοι, Χριστιανοί, συνύπαρξη, κοινότητες, αντιλήψεις, διωγμοί, αντιπαραθέσεις,
αντισημιτική προπαγάνδα

 

Η παραδοσιακή ιστορική θεώρηση των αλλαγών στην αντιμετώπιση της τρέλας ως ασθένειας και των τρελών ως «ειδικών ασθενών» εμφορούνταν από την κλασική γραμμική αντίληψη, προτάσσοντας ως ερμηνεία τη σύζευξη, από τον 18ο αιώνα και μετά, «δημιουργικών» δυνάμεων όπως ο ανθρωπισμός, η επιστημονική επανάσταση και η ανάληψη της ευθύνης περίθαλψης των
ψυχικά ασθενών από τον νέο κρατικό μηχανισμό. Η ερμηνεία αυτή υπογράμμιζε το φιλανθρωπικό στοιχείο αυτών των μεταρρυθμίσεων, παρουσιάζοντας τελικά τις ανακατατάξεις στην αντιμετώπιση της τρέλας ως ασθένειας ως ακόμη μια ένδειξη της «προόδου της ανθρωπότητας».

 

Λέξεις Κλειδιά: Τρέλα, άσυλο, δυτική κοινωνία, προσεγγίσεις, χριστιανισμός, θεραπεία, ιατρική αντιμετώπιση

 

Η καθολικά αποδεκτή αναγκαιότητα του θεσμού της μοναρχίας δεν απέτρεπε τους μονάρχες της Δύσης από το να προσφεύγουν σε μια “τελετουργική επικύρωση”  της εξουσίας τους, μέσα από σειρά συμβολικών αναπαραστάσεων της. Τον ίδιο σκοπό επιτέλεσε και η σύνδεση του σκούφου με το κοντάρι, η οποία συνιστούσε παραδοσιακή διατύπωση απειλής των πληβείων ενάντια στην παραπαίουσα αριστοκρατία και τη μοναρχία. Ήταν ένδειξη χειραφέτησης αλλά και τυραννοκτονίας. Παρέπεμπε όμως και στο “δένδρο της ελευθερίας” των εξεγερμένων Γάλλων χωρικών της Πρώιμης Περιόδου. Το αντάμωμα ενός κλασικής προέλευσης - και γι’ αυτό περιορισμένου κοινωνιολογικά - συμβόλου με παραδόσεις πληβείας χειραφέτησης, μέσα από το σχεδιασμό του ιδεολογικού επιτελείου της Επανάστασης, έδωσε στο ρεπουμπλικανικό καθεστώς του 1792 δύο από τα ισχυρότερα - και πλέον μακρόβια - σύμβολα του.

 

Λέξεις Κλειδιά: Εξουσία, σύμβολο, μοναρχία, μηχανισμοί προβολής, προπαγάνδα, φρυγικός σκούφος, «δέντρο της ελευθερίας»

 

Βιβλιογραφικός Οδηγός

Ανοικτό Ακαδ. Μάθημα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα
Επίπεδο: A-

Αρ. Επισκέψεων :  0
Αρ. Προβολών :  0

Ημερολόγιο

Ανακοινώσεις

  • - Δεν υπάρχουν ανακοινώσεις -