Παρουσίαση/Προβολή
(SOCTHEOL104) - Γεώργιος Φίλιας
Περιγραφή Μαθήματος
Μετά τη Εισαγωγή, παρουσιάζονται τα σχετικά με τον ορισμό και τη διάκριση κλάδων στην Υμνολογία. Ακολούθως εκτίθενται τα σχετικά με την πρώτη περίοδο της ιστορίας της εκκλησιαστικής υμνογραφίας, με έμφαση στα αρχαιότερα ποιητικά κείμενα και στις αρχικές αντιδράσεις του Χριστιανισμού.
Στη δεύτερη περίοδο αναλύεται η εμφάνιση και ακμή του Κοντακίου και στην Τρίτη περίοδο η εμφάνιση και ακμή του Κανόνα. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους ποιητές Κοντακίων και Κανόνων, καθώς και στα είδη και τους κανόνες της μετρικής.
Τέλος, παρουσίαζεται η ζωή και το έργο των σημαντικότερων υμνογράφων του 20ου αιώνα και αναλύονται θεολογικά θέματα των εκκλησιαστικών ύμνων (Χριστολογία/ Πνευματολογία/ Εκκλησιολογία/ Εσχατολογία).
Ημερομηνία δημιουργίας
Τετάρτη 10 Ιουνίου 2015
-
Περίγραμμα
Περιεχόμενο μαθήματος
-
Η σχέση της εκκλησιαστικής υμνολογίας με κλάδους της φιλολογικής επιστήμης.
-
Ανάλυση των αιτιών αντίδρασης του μοναχισμού στην εκκλησιαστική ποίηση και μουσική.
-
Η συνάφεια εκκλησιαστικών γεγονότων και εμφάνισης εκκλησιαστικής ποίησης.
-
Η εξέλιξη της ιστορίας των ύμνων από το Κοντάκιο στον Κανόνα.
-
Η θεολογία των σημαντικότερων υμνογράφων Κανόνων.
-
Οι αιτίες παρακμής της υμνογραφίας μετά τον 11ο αιώνα.
-
Η σύγχρονη υμνογραφική παραγωγή: σύγκριση με την πρώτη χιλιετία.
Μαθησιακοί στόχοι
-
Η γνώση των κλάδων (θεολογικών και φιλολογικών) έρευνας των εκκλησιαστικών ύμνων.
-
Η ανάλυση των βασικών θεολογικών εννοιών των ύμνων.
-
Η γνώση των ποιητικών στοιχείων των ύμνων: εισαγωγή στο μέτρο και το μέλος.
-
Η δημιουργία κριτηρίων εκκλησιαστικής ποιητικής παραγωγής.
Προτεινόμενα συγγράμματα
-
Α. Βουρλή, Ελληνορθόδοξος Υμνογραφία εικοστού αιώνος, Αθήναι 2001.
-
Κ. Μητσάκη, Βυζαντινή Υμνογραφία (από την εποχή της Καινής Διαθήκης έως την Εικονομαχία), Αθήνα, Γρηγόρης, 2010.
-
Π.Β. Πάσχου, Λόγος και μέλος (Εισαγωγή στην βυζαντινή-λειτουργική Υμνογραφία της Ορθοδόξου Εκκλησίας), Αθήνα, Αρμός, 1999.
Προαπαιτούμενα
-
Βασικές γνώσεις ορισμένων θεολογικών κλάδων (βιβλική επιστήμη/Εκκλησιαστική ιστορία/Πατρολογία).
-
Γνώσεις βιβλικής και λειτουργικής γλώσσας.
-
Στοιχειώδης εμπειρία από συμμετοχή στη Λατρεία της Εκκλησίας.
Βιβλιογραφία
Στο παραπάνω μνημονευόμενο βιβλίο του Π.Β. Πάσχου, Λόγος και μέλος (Εισαγωγή στην βυζαντινή-λειτουργική Υμνογραφία της Ορθοδόξου Εκκλησίας), Αθήνα, Αρμός, 1999.
Διδάσκοντες

Γεώργιος Φίλιας, Καθηγητής
Γνωστικό αντικείμενο: «Λειτουργική»
Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής
http://www.soctheol.uoa.gr/didaktiko-proswpiko-melh-dep-kai-edip/filias-georgios-ka8hghtis.html -