Παρουσίαση/Προβολή
(ECON100) - Νικόλαος Χαριτάκης
Περιγραφή Μαθήματος
Το μάθημα της Βιομηχανικής Οργάνωσης ΙΙ αποτελεί την συνέχεια της Β.Ο. Ι . Εξετάζει την θεωρητική και πρακτική αναζήτηση της Οικονομικής επιστήμης στην επιδίωξη του Κράτους να συντονίσει την συμπεριφορά των επιχειρήσεων ώστε να αρθούν οι ατέλειες στην αγορά. Η κρατική παρέμβαση λοιπόν στις αγορές είτε σε απόλυτο επίπεδο (κρατικοποίηση) είτε στις σχετικές τιμές αποτελούν το κυρίαρχο ερώτημα του μαθήματος. Οι βασικές μορφές της παρέμβασης που εξετάζουμε σε θεωρητικό επίπεδο είναι:
- η ανάλυση της κρατική παρέμβασης στην μονοπωλιακή οργάνωση των κλάδων (theory on optimal regulation) ,
- η ανάλυση της δημόσιας ιδιοκτησίας των παραγωγικών μονάδων και κλάδων (δημόσια διαχείρηση - ιδιωτικοποιήσεις theory of privatisation)
- η ανάλυση των δημόσιων διαγωνισμών (theory of public procurement )
- η ανάλυση της πολιτικής των κανόνων του ανταγωνισμού (antitrust and competition policy).
Σε πρακτικό επίπεδο προβλέπεται να παρουσιαστούν (case studies) και να αναλυθούν ερωτήματα και πρακτικές που εξετάζουν συγκεκριμένες εφαρμογές του κρατικού ελέγχου όπως στην ηλεκτρικής ενέργειας, στις τηλεπικοινωνίες στις μεταφορές στην φαρμακοβιομηχανία , στην πλειοδοσία για την κινητή τηλεφωνία, και τέλος στον κυβερνοχώρο (the case of Napster) κ.α.
Λέξεις Κλειδιά: βιομηχανική οργάνωση, κρατική παρέμβαση, ανταγωνισμός, ιδιωτικοποίηση, αποκρατικοποιήσεις
Ημερομηνία δημιουργίας
Τρίτη 19 Μαΐου 2015
-
Περίγραμμα
Περιεχόμενο μαθήματος
Η Bιομηχανική Οργάνωση ΙΙ (Β.Ο. ΙΙ) αποτελεί συνέχεια της Β.Ο. Ι.
Στο πρώτο εξάμηνο εξετάσαμε τη συμπεριφορά της επιχείρησης. Προσδιορίζοντας την έννοια της επιχείρησης, παρουσιάσαμε υποδείγματα αποτύπωσης των στρατηγικών που επιτρέπουν ή διαφορετικά δικαιολογούν, στην επιχείρηση να ισχυροποιεί την θέση της στην αγορά και στην διεκδίκηση των κερδών. Μία διαφορετική διατύπωση του συγκεκριμένου θέματος είναι να θεωρήσουμε ότι η βιομηχανική Οργάνωση Ι αποτελεί την μεθοδολογία με την οποία η επιχείρηση «ελέγχει» τα κέρδη και την αγορά. Τα θέματα που αναλύθηκαν ήταν: συμπεριφορά μονοπωλίου, διάκριση τιμών, διαφοροποίηση προϊόντων, εμπόδια εισόδου και στρατηγική ελέγχου της αγοράς κάθετες και οριζόντιες σχέσεις κ.α.
Στη Β.Ο. ΙΙ θα ασχοληθούμε με την μεθοδολογία με την οποία οι «Κυβερνήσεις» (π.χ. Τοπικές, Εθνικές και Κοινοτικές) ελέγχουν τη συμπεριφορά των επιχειρήσεων μέσω μηχανισμών προσδιορισμού τιμών – ποιοτήτων ή/και ποσοτήτων σε προσφερόμενα αγαθά και υπηρεσίες. Η έννοια «έλεγχος στην οικονομία» έχει αμφισβητηθεί και άρα έχει συζητηθεί διεξοδικά. Στην μικροοικονομική ανάλυση αντικείμενο του ελέγχου είναι o μέσω της κρατικής παρέμβασης συντονισμός των επιχειρηματικών κινήτρων ώστε να ελαχιστοποιηθεί η κοινωνική ζημία από την ατέλεια της λαμβάνοντας πάντοτε υπόψη το κοινωνικό όφελος που συνεπάγεται η όποια παρέμβαση.
Η παρέμβαση στην επιχειρηματική δράση με στόχο την άρση των εμποδίων ελεύθερης λειτουργίας της αγοράς μπορεί να είναι άμεση (κρατικοποίηση – ιδιωτικοποίηση) ή έμμεση (διοικητικές παρεμβάσεις – regulation vs deregulation) καθώς και εφαρμογή κανόνων ανταγωνισμού. Είτε αναφερόμαστε όμως σε ιδιοκτησία (με ή χωρίς παρέμβαση στην διαχείριση), είτε αναφερόμαστε σε προσδιορισμό διοικητικών κανόνων και ελέγχων το αντικείμενο της Β.Ο. ΙΙ αφορά την αξιολόγηση των μηχανισμών παρέμβασης. Σε συνάρτηση με ένα άλλο σύστημα κρατικής παρέμβασης (την φορολογία) στόχος μας στη Β.Ο. ΙΙ θα είναι να ποσοτικοποιήσουμε το κόστος και το όφελος του ρυθμιστικού ρόλου του κράτους με στόχο την διόρθωση της αποτυχίας των αγορών.
Καθώς η Κρατική παρέμβαση δεν αφορά επιχειρήσεις αλλά παραγωγικούς κλάδους (αφού τις περισσότερες φορές αναφερόμαστε σε μονοπωλιακές καταστάσεις) στόχος μας θα είναι επίσης να εξετάσουμε κυρίως κλάδους με γνωστή παρέμβαση όπως : Ηλεκτρισμός, Τηλεφωνία (κινητή και σταθερή), καλωδιακή και WiMax, Κλάδους πιθανής ανταγωνιστικής οργάνωσης όπως Σιδηρόδρομοι-Ακτοπλοΐα-Επίγειες και Αερομεταφορές, Φαρμακοβιομηχανία, Μουσική βιομηχανία κα.
Μαθησιακοί στόχοι
Στόχος του μαθήματος είναι οι φοιτητές να αποκτήσουν μια θεωρητική αλλά και εμπειρική μεθοδολογία εφαρμογής κανόνων κρατικής παρέμβασης στις πιο σημαντικές από την εμπειρία αγορές. Παράλληλα όμως επιδιώκεται με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο φοιτητής να αποκτήσει και γνώση στα πιθανά αδιέξοδα που αντιμετωπίστηκαν σε άλλες χώρες κατά την εφαρμογή συγκεκριμένων υποδείξεων.
Βιβλιογραφία
- Συγγράμματα που προσφέρονται μέσω του συστήματος ΕΥΔΟΞΟΣ
- Ν. Βέττας και Γ. Κατσουλάκος : Πολιτική Ανταγωνισμού και Ρυθμιστική Πολιτική εκδ. Τυπωθήτω 2004.
- Ν. Βέττας και Γ. Κατσουλάκος : Πολιτική Ανταγωνισμού και Ρυθμιστική Πολιτική εκδ. Τυπωθήτω 2004.
- Άλλα βιβλία (Textbooks)
- Kip Viscusi, John M. Vernon, J.E. Harrington jr. |: Economics of regulation and Antitrust MIT press 2000.
- J. Laffont J. Tirole : A theory of Incentives in Procurement and Regulation MIT press 1993.
- Bruce Lyons : Cases in European Competition policy: The economic Analysis Cambridge u.p. ed. 2009
- Εκπαιδευτικό υλικό στο Διαδίκτυο
- Άρθρα με ανοικτή πρόσβαση
http://scholar.harvard.edu/shleifer/publications/efficient-Regulation - Βιβλίο με ανοικτή πρόσβαση
http://www.econ.ucl.ac.uk/downloads/armstrong/reg.pdf
- Άρθρα με ανοικτή πρόσβαση
Ομάδα στόχος
Υποψήφιοι και εν ενεργεία φοιτητές/φοιτήτριες, και απόφοιτοι Τμημάτων Σχολών Οικονομικών Επιστημών.
Προαπαιτούμενα
Μαθήματα του τμήματος:
- Βιομηχανική Οργάνωση Ι
- Μικροοικονομία Ι
- Μικροοικονομία ΙΙ
Μέθοδοι διδασκαλίας
Διαλέξεις, Σεμινάρια, Εργαστηριακή Άσκηση, Μελέτη & ανάλυση βιβλιογραφίας, Συγγραφή εργασίας / εργασιών.
Διδάσκοντες
Νικόλαος Χαριτάκης
Επίκουρος Καθηγητής Τομέα Ι
Τμήμα Οικονομικών Επιστημών
Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα:Σπούδασε Οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και είναι κάτοχος των μεταπτυχιακών Διπλωμάτων Master’s των Τεχνών (Μ.Α) και Διδακτορικού Διπλώματος (PhD) του Clark University.
Διετέλεσε Γενικός Γραμματέας Ανταγωνισμού και Αποκρατικοποιήσεων στο Υπουργείο Βιομηχανίας, Ερευνας και Τεχνολογίας και Οικονομικός Σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Είναι μέλος της Αμερικανικής Οικονομικής Εταιρείας.
Εργασίες του έχουν δημοσιευθεί σε ελληνικά και ξένα επιστημονικά περιοδικά.
- Συγγράμματα που προσφέρονται μέσω του συστήματος ΕΥΔΟΞΟΣ