Παρουσίαση/Προβολή

Διδάσκοντες

Αλεξάνδρα Ανδρούσου

Σπουδές: ΕΚΠΑ, Φιλοσοφική Σχολή, Tμήμα Γαλλικής Φιλολογίας, 1982 /Πανεπιστήμιο Paris V – René Descartes, Licence και Maîtrise en Sciences de l’Éducation, Eπιστήμες της Aγωγής, 1982-1984 / Πανεπιστήμιο Paris V – René Descartes, Μεταπτυχιακό δίπλωμα στη Ψυχολογία της Εκπαίδευσης, Diplôme d’Etudes Approfondies (DEA), 1985 / Πανεπιστήμιο Paris V – René Descartes, Διδακτορικό δίπλωμα στη Ψυχολογία της Εκπαίδευσης, Iανουάριος 1991

Ερευνητικά ενδιαφέροντα: Διδακτικές πρακτικές και Επιμόρφωση εκπαιδευτικών /Εκπαίδευση μειονοτήτων /Σχεδιασμός και ανάπτυξη ψηφιακού και συμβατικού εκπαιδευτικού υλικού για ενήλικες και παιδιά

Βασίλης Τσάφος

Σπουδές: ΕΚΠΑ, Φιλοσοφική Σχολή, Πτυχίο Φιλολογίας, 1982 / Πανεπιστήμιο Paris V – René Descartes,  Licence en Sciences de l’Éducation (Κατεύθυνση: Ψυχολογία της Εκπαίδευσης) 1983 / Diplôme d’Etudes Approfondies (DEA) στην Γλωσσολογία, 1984 / Diplôme d’Etudes Approfondies (DEA) στις Επιστήμες της Αγωγής, 1985 / ΕΚΠΑ, Τομέας Παιδαγωγικής του Τμήματος Φιλοσοφίας – Παιδαγωγικής – Ψυχολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής, Διδακτορικό στα Παιδαγωγικά, 1998.

Ερευνητικά ενδιαφέροντα: Αναλυτικά Προγράμματα / Εκπαίδευση εκπαιδευτικών / Ποιοτικές προσεγγίσεις στην εκπαιδευτική έρευνα: εκπαιδευτική έρευνα δράσης, έρευνες αφηγήσεων

Περιεχόμενο μαθήματος

• Εννοιολογικός προσδιορισμός των Επιστημών της Αγωγής.
• Ο διεπιστημονικός χαρακτήρας των Επιστημών της Αγωγής
• Ιστορική αναδρομή της εξέλιξης από την αντίληψη της Παιδαγωγικής στις Επιστήμες της Αγωγής.
• Ανάλυση της διεπιστημονικής διάστασης των Επιστημών της Αγωγής.
• Παρουσίαση του περιεχομένου και των εννοιολογικών πεδίων των Επιστημών της Αγωγής με έμφαση στην Κοινωνιολογία, τη Ψυχολογία και την Ιστορία.
• Παρουσίαση και ανάλυση δημοσιευμένων ερευνών από τη σκοπιά ποικίλων επιστημών της Αγωγής: ανάλυση των φάσεων μιας έρευνας.
• Εννοιολογικός προσδιορισμός των σύγχρονων παιδαγωγικών ρευμάτων.
• Επισκόπηση των παιδαγωγικών ρευμάτων και της σταδιακής τους εξέλιξης από τις αρχές του 20ου αιώνα έως τις μέρες μας (κίνημα Νέας Αγωγής, Dewey, Montessori, Freinet, Cousinet, Claparede, Neil).
• Κριτική μελέτη κειμένων παιδαγωγών και συσχέτιση με το πολιτικο-κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο.
• Βασικές θεματικές του σύγχρονου παιδαγωγικού προβληματισμού: βιωματική προσέγγιση, κίνητρο στην εκπαίδευση, διαφοροποιημένη παιδαγωγική, ανισότητα ευκαιριών, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία.
• Η εξέλιξη της παιδαγωγικής σκέψης στην Ελλάδα και τα ζητήματα που απασχόλησαν τους Έλληνες παιδαγωγούς την ίδια περίοδο (εκπαιδευτικός δημοτικισμός: Γληνός, Δελμούζος, Τριανταφυλλίδης,  εκπαιδευτικά προγράμματα, κριτική παιδαγωγική, διαπολιτισμική εκπαίδευση)
• Ανάλυση συγκεκριμένων εκπαιδευτικών συνθηκών και εκπαιδευτικών γεγονότων από τη σκοπιά των σύγχρονων παιδαγωγικών ρευμάτων.

Μαθησιακοί στόχοι

Το μάθημα αποτελεί εισαγωγικό μάθημα στο πεδίο των Επιστημών της Αγωγής. Στόχος του μαθήματος είναι ο/η φοιτητής/τρια και κάθε εκπαιδευόμενος να αποκτήσει μια συνολική εικόνα του γνωστικού αντικειμένου των Επιστημών της Αγωγής και της πορείας της παιδαγωγικής σκέψης ώστε να τη συνδέσει με την ανάπτυξη του διεπιστημονικού πεδίου των Επιστημών της Αγωγής.        

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο/η φοιτητής/τρια ή εκπαιδευόμενος/η θα μπορεί:

α) σε επίπεδο γνώσεων

• να προσδιορίζει το εννοιολογικό πεδίο και την προβληματική των Επιστημών της Αγωγής σε αντίθεση με την προσέγγιση της παιδαγωγικής ως εφαρμογής.
• να περιγράφει τους στόχους και το αντικείμενο των Επιστημών της Αγωγής όπως της Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης, της Ψυχολογίας της Εκπαίδευσης, της Ιστορίας της Εκπαίδευσης, της Κοινωνιογλωσσολογίας κλπ.
• να αντιλαμβάνεται την διεπιστημονική, κριτική, διερευνητική φύση των Επιστημών της Αγωγής.
• να προσδιορίζει τους βασικούς ιστορικούς σταθμούς της εξέλιξης από την Παιδαγωγική στις Επιστήμες της Αγωγής.
• να προσδιορίζει βασικές έννοιες και θεματικές που συγκροτούν το πεδίο του σύγχρονου παιδαγωγικού προβληματισμού
• να γνωρίζει τις βασικές αρχές σύγχρονων παιδαγωγικών προσεγγίσεων και να τις συνδέει με τα ποικίλα επιστημονικά πεδία με τα οποία οι προσεγγίσεις αυτές συνομιλούν.

β) σε επίπεδο δεξιοτήτων

• να ερμηνεύει τη διαχρονική εξέλιξη των δομικών εννοιών και του πεδίου των Επιστημών της Αγωγής.
• να ερμηνεύει την εξέλιξη της παιδαγωγικής σκέψης συνδέοντάς την με αντίστοιχες πολιτισμικές, πολιτικές και επιστημολογικές ανακατατάξεις.
• να συσχετίζει τα εκπαιδευτικά ζητήματα με τις σύγχρονες προσεγγίσεις των Επιστημών της Αγωγής.
• να εντοπίζει και να ταξινομεί διαφορετικές προσεγγίσεις και ιδεολογίες σε κείμενα σχετικά με την εκπαίδευση.
• να διακρίνει, να ερμηνεύει και να συσχετίζει τις διαφορετικές θεωρητικές προσεγγίσεις σε έρευνες που αφορούν θέματα της εκπαίδευσης.
• να κατανοεί τη χρησιμότητα των ερευνών για θέματα εκπαίδευσης.
• να προσεγγίζει την εκπαιδευτική πράξη ως μια σύνθετη διαδικασία, που προσδιορίζεται από ποικίλες παραμέτρους.
• να κατανοεί τη χρησιμότητα της συσχέτισης της παιδαγωγικής με τα ποικίλα επιστημονικά πεδία, που αναλύουν παραμέτρους που επηρεάζουν την εκπαιδευτική πράξη.
• να συνειδητοποιεί τη σημασία που έχει για τον/την εκπαιδευτικό η συστηματική ανάλυση της εκπαιδευτικής συνθήκης βασιζόμενος/η σε σύγχρονες προσεγγίσεις της παιδαγωγικής.

γ) σε επίπεδο ικανοτήτων

• να μελετά κριτικά κείμενα σχετικά με την εκπαίδευση και κείμενα σημαντικών παιδαγωγών και να προσδιορίζει τη συμβολή τους στην εξέλιξη της παιδαγωγικής σκέψης.
• να ορίζει και να εξηγεί τις πολυσύνθετες παραμέτρους που ορίζουν κάθε εκπαιδευτική διαδικασία.
• να χειρίζεται βιβλιογραφία ερευνητική σε σχέση με τα ζητήματα των Επιστημών της Αγωγής.
• να αξιοποιεί την αναλυτική ματιά σε σχέση με την εκπαιδευτική διαδικασία.
• να προσεγγίζει κριτικά και να αναλύει την εκπαιδευτική πράξη αξιοποιώντας τις βασικές έννοιες και τις θεματικές του σύγχρονου παιδαγωγικού προβληματισμού.
• να αξιοποιεί τον διεπιστημονικό χαρακτήρα των ΕτΑ για να ερμηνεύει ποικίλες εκπαιδευτικές συνθήκες.

Ομάδα στόχος

Υποψήφιοι και εν ενεργεία φοιτητές/φοιτήτριες και απόφοιτοι Τμημάτων  Παιδαγωγικών Τμημάτων / Σχολών Επιστημών της Αγωγής.

Προτεινόμενα συγγράμματα

• Mialaret, G. (2008). Επιστήμες της εκπαίδευσης. Η διαμόρφωση και η εξέλιξη ενός επιστημονικού πεδίου, Αθήνα: Μεταίχμιο.
• Mialaret, G. (2011). Περί Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης, Αθήνα: Δαρδανός
• J.Houssaye (2000) (επ.) Δεκαπέντε παιδαγωγοί - σταθμοί στην ιστορία της παιδαγωγικής σκέψης, Αθήνα: Μεταίχμιο.
• Δημαράς Α. (2013). Ιστορία της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης, Αθήνα: Μεταίχμιο.

Βιβλιογραφία

• Βρεττός, Ι. (2006), Θεωρίες της Αγωγής, Αθήνα: εκδ. Γρηγόρη.
• Δημαράς, Α. & Βασιλού-Παπαγεωργίου, Β. (2008). Από το κοντύλι στον υπολογιστή. 1830-2000 Εκατόν εβδομήντα χρόνια ελληνική εκπαίδευση με λόγια και εικόνες, Αθήνα: Μεταίχμιο.
• Houssaye J. (επ.) (2000) [1995], Δεκαπέντε Παιδαγωγοί. Σταθμοί στην ιστορία της παιδαγωγικής σκέψης, μετ. Δ. Καρακατσάνη, Αθήνα: Μεταίχμιο.
• Κρίβας Σπ. (2004): Παιδαγωγική Επιστήμη, Βασική Θεματική, Gutenberg, Αθήνα.
• Ματσαγγούρας, H. (2009). Εισαγωγή στις Επιστήμες της Παιδαγωγικής. Εναλλακτικές Προσεγγίσεις, Διδακτικές Προεκτάσεις, Αθήνα: Gutenberg.
• Ξωχέλλης, Π. (1997). Θεµελιώδη Προβλήµατα της Παιδαγωγικής Επιστήµης. Αθήνα, Κυριακίδης.
• Ξωχέλλης Π. (1997), «Υπαρξιακά Προβλήματα της Παιδαγωγικής Επιστήμης στο Παρελθόν και Σήμερα», στο Βάμβουκας Μ.Ι. & Χουρδάκης Α.Γ., Παιδαγωγική Επιστήμη στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Τάσεις και Προοπτικές, Πρακτικά Ζ΄Διεθνούς Συνεδρίου, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, σσ. 17-26.
• Παπανούτσος Ε. Π. (1984²), Α. Δελμούζος: η ζωή του : επιλογή από το έργο του, Αθήνα: ΜΙΕΤ.
• Πυργιωτάκης Γ. (2007) Παιδαγωγική του Νέου σχολείου, Αθήνα: εκδ. Γρηγόρη.
• Reble, A. (2005), Ιστορία της Παιδαγωγικής, Αθήνα: εκδ. Παπαδήμα.
• Τερζής, Ν. (2000), Η παιδαγωγική του Αλεξάνδρου Π. Δελμούζου : συστηματική εξέταση του έργου και της δράσης του, Θεσ/νίκη:  Αφοι Κυριακίδη.
• Tomlinson, C.A. (2004). Διαφοροποίηση της εργασίας στην αίθουσα διδασκαλίας. Ανταπόκριση στις νάγκες όλων των μαθητών, μετ. Χ. Θεοφιλίδης & Δ. Μαρτίδου – Φορσιέ, Αθήνα: εκδ. Γρηγόρη.
• Χαραβιτσίδης, Π. (2013). Χτίζοντας ένα δημοκρατικό και ανθρώπινο σχολείο, Θεσ/νίκη: εκδ. Επίκεντρο.