Ζωϊκή Ποικιλότητα

Αναστάσιος Λεγάκις, Παναγιώτης Παφίλης, Ρόζα Μαρία Πολυμένη

Περιγραφή

Στο μάθημα δίνονται οι βασικές έννοιες σχετικά με: τα συστατικά της ζωικής ποικιλότητας, τη συγκριτική θεώρηση της δομής και λειτουργίας των ζωικών οργανισμών, την κατανομή των ζωικών οργανισμών στο χώρο και στο χρόνο, την σημασία και τη διατήρηση των ζωικών ειδών και την ζωική ποικιλότητα του ελλαδικού χώρου.

Λέξεις - Κλειδιά: Ζωολογία, Ποικιλότητα, Βιογεωγραφία, Διατήρηση, Συμπεριφορά, Συγκριτική Ζωολογία, Πανίδα Ελλάδας, Προσαρμογές.

Κωδικός: BIOL100
Κατηγορία: Βιολογίας » Προπτυχιακό
CC - Αναφορά - Μη Εμπορική Χρήση - Παρόμοια Διανομή
CC - Αναφορά - Μη Εμπορική Χρήση - Παρόμοια Διανομή

Θεματικές Ενότητες

Ορισμός της Βιογεωγραφίας. Κλάδοι της Βιογεωγραφίας. Σχέσεις με άλλες επιστήμες. Βασικές αρχές. Η σύγχρονη Βιογεωγραφία. Η παρούσα κατάσταση στη Βιογεωγραφία. Η ιστορία της Βιογεωγραφίας. Η εποχή της εξερεύνησης: Linnaeus, Buffon, Banks, Forster, Willdenow, von Humbolt, de Candolle. Η Βιογεωγραφία τον 19ο αιώνα: Lyell, Darwin, Hooker, Sclater, Wallace, Gloger, Bergmann, Allen, Merriam, Hilgard, Dokuchaev, Forbes, Murray, Pruvot, Ortmann. Το πρώτο μισό του 20ο αιώνα: Παλαιοντολόγοι, Μελέτη προτύπων ποικιλότητας σε ένα είδος, Συσχέτιση της φυσιολογικής και γενετικής ποικιλότητας με τις κατανομές στη φύση, Κατανόηση των τρόπων ειδογένεσης, Γενικές συνθέσεις των βιογεωγραφικών προτύπων διαφόρων τάξων, Οικολογική Βιογεωγραφία. Η βιογεωγραφία από το 1950 μέχρι σήμερα: Αποδοχή της θεωρίας της τεκτονικής των πλακών, ανάπτυξη νέων φυλογενετικών μεθόδων, νέος τρόπος έρευνας στην οικολογική βιογεωγραφία, διερεύνηση των μηχανισμών που περιορίζουν τις κατανομές.

 

Λέξεις Κλειδιά: Ορισμοί, Συνθέσεις, Μηχανισμοί.

Το φυσικό σκηνικό: Κλίμα: Ηλιακή ενέργεια και θερμοκρασιακά συστήματα, άνεμοι και βροχόπτωση. Εδάφη: Δημιουργία και σημασία του εδάφους, σχηματισμός των κύριων εδαφικών τύπων, ασυνήθιστοι τύποι εδαφών. Υδάτινα περιβάλλοντα: Διαστρωμάτωση, η κυκλοφορία στους ωκεανούς, πίεση και αλατότητα, παλίρροιες. Μικροπεριβάλλοντα: Περιβαλλοντική ποικιλότητα μικρής κλίμακας.

Η κατανομή των ειδών: Η γεωγραφική εξάπλωση: Μεθοδολογία: χαρτογραφώντας και μετρώντας την εξάπλωση, η κατανομή των ατόμων. Η κατανομή των πληθυσμών: Αύξηση πληθυσμού και δημογραφία, η έννοια του πολυδιάστατου οικολογικού θώκου, η γεωγραφική εξάπλωση ως αντανάκλαση της οικοθέσης, η σχέση μεταξύ κατανομής και αφθονίας. Όρια εξάπλωσης: Φυσικοί περιοριστικοί παράγοντες, οχλήσεις, αλληλεπιδράσεις με άλλους οργανισμούς, σύνθεση. Προσαρμογή και γονιδιακή ροή.

Η κατανομή των βιοκοινοτήτων: Ιστορικές και βιογεωγραφικές όψεις. Βιοκοινότητες και οικοσυστήματα: Οργάνωση βιοκοινοτήτων: ενεργειακές θεωρήσεις. Η κατανομή των βιοκοινοτήτων στο χώρο και στο χρόνο: Χωρικά πρότυπα, χρονικά πρότυπα. Χερσαίες μεγακοινότητες. Υδάτινες μεγακοινότητες: Θαλάσσιες βιοκοινότητες, βιοκοινότητες γλυκών υδάτων. Συγκρίσεις στις μεγακοινότητες και τις βιοκοινότητες.

Η Γη που αλλάζει: Η γεωλογική κλίμακα του χρόνου. Η θεωρία της κίνησης των ηπείρων. Η τεκτονική ιστορία της Γης. Κλιματικές και βιογεωγραφικές συνέπειες της τεκτονικής των πλακών.

Οι παγετώνες και η βιογεωγραφική δυναμική του Πλειστοκαίνου: Έκταση και αιτίες των παγετώνων. Επιδράσεις σε περιοχές χωρίς παγετώνες. Βιογεωγραφικές αποκρίσεις στους παγετώνες.

 

Λέξεις - Κλειδιά: Κλίμα, Εδάφη, Υδάτινα περιβάλλοντα, Μικροπεριβάλλοντα, Κατανομή, Βιοκοινότητες, Γεωλογία.

Ειδογένεση και εξαφάνιση: Ταξινόμιση: Έννοιες του είδους, υποείδη, γεωγραφικές φυλές, ποικιλίες, οικότυποι. Μακροεξέλιξη: Η εξέλιξη και το αρχείο των απολιθωμάτων. Ειδογένεση: Μηχανισμοί γενετικής διαφοροποίησης, αλλοπάτρια ειδογένεση, συμπάτρια ειδογένεση, φυλετική ειδογένεση. Διαφοροποίηση: Οικολογική διαφοροποίηση, προσαρμοστική διαφοροποίηση. Εξαφανίσεις: Οικολογικές διεργασίες, πρόσφατες εξαφανίσεις, εξαφανίσεις και το αρχείο των απολιθωμάτων. Επιλογή (διαλογή) ειδών: Διεργασίες επιλογής ειδών, παραδείγματα διαλογής ειδών.

Διασπορά: Η διασπορά και ο βικαριανισμός. Τι είναι διασπορά; Η διασπορά και η διεύρυνση της εξάπλωσης. Μηχανισμοί μετακίνησης. Η φύση των φραγμάτων. Βιοτική ανταλλαγή και οδοί διασποράς. Η ίδρυση αποικίας.

Ενδημισμός, προβινσιαλισμός και ασυνεχείς κατανομές: Ενδημισμός και κοσμοπολιτισμός. Προβινσιαλισμός. Ασυνεχείς κατανομές.

Η ιστορία των γενεαλογικών γραμμών: Ιστορία τόπων και γενεαλογικών γραμμών. Η ταξινόμηση της βιοποικιλότητας.Το αρχείο των απολιθωμάτων.

Η ανασύνθεση των βιογεωγραφικών ιστοριών: Πρώτες προσπάθειες: ο προσδιορισμός των κέντρων προέλευσης. Παν-βιογεωγραφία και βικαριανιστική βιογεωγραφία. Σύγχρονη ιστορική βιογεωγραφία.

 

Λέξεις - Κλειδιά: Ειδογένεση, Εξαφάνιση, Διασπορά, Ενδημισμός, Παν-βιογεωγραφία.

Νησιωτική βιογεωγραφία: πρότυπα της αφθονίας των ειδών: Νησιωτικά πρότυπα.Η θεωρία της ισορροπίας στη νησιωτική βιογεωγραφία. Χαρακτηριστικά της νησιωτικής ζωής. Πρότυπα συγκρότησης. Εξελικτικές τάσεις. Κύκλος των τάξων.

Η ποικιλότητα των ειδών στα ηπειρωτικά και τα θαλάσσια ενδιαιτήματα: Αφθονία και ποικιλότητα ειδών. Πρότυπα ποικιλότητας. Αιτίες των προτύπων.

 

Λέξεις - Κλειδιά: Νησιωτική Βιογεωγραφία.

Το παρελθόν: Παλαιογεωγραφία. Παλαιοκλιματολογία. Παλαιοβλάστηση. Παλαιοπανίδα: Η πανίδα πριν από το Πλειστόκαινο, η πανίδα του Πλειστοκαίνου, η πανίδα τα τελευταία 3000 χρόνια. Ο άνθρωπος

Το παρόν:  Γεωμορφολογία. Έδαφος. Κλίμα. Βλάστηση και οικοσυστήματα. Ο άνθρωπος. Η πανίδα. Απειλές. Μέτρα προστασίας. Η εκμετάλλευση της πανίδας. Η ζωική αγροποικιλότητα. Τα ζώα ως δείκτες της ποιότητας του περιβάλλοντος. Η πολιτιστική αξία της πανίδας. Η κατάσταση της έρευνας.

 

Λέξεις - Κλειδιά: Παλαιοεπιστήμες, Απειλές, Προστασία, Εκμετάλλευση, Αγροποικιλότητα, Έρευνα.

Γενικά χαρακτηριστικά. Η οικονομική σημασία των ασπονδύλων. Η πολιτιστική αξία των ασπονδύλων. Σκωληκόμορφα φύλα. Παρασιτικές ομάδες. Ομάδες γλυκού νερού. Χερσαία Μαλάκια. Χερσαία αρθρόποδα. Η σπηλαιόβια πανίδα.

 

Λέξεις - Κλειδιά: Οικονομική σημασία, Πολιτιστική αξία, Σκωληκόμορφα φύλα, Παρασιτικές ομάδες, Ομάδες γλυκού νερού, Χερσαία Μαλάκια, Χερσαία αρθρόποδα, Σπηλαιόβια πανίδα.

Η Βιολογία Διατήρησης είναι ο επιστημονικός κλάδος που ασχολείται με την προστασία των ειδών και των ενδιαιτημάτων τους. Στην ενότητα αυτή εξετάζονται οι βασικές αρχές της Βιολογίας Διατήρησης, ανταπτύσσεται η διαδραστική σχέση φαινομενικά άσχετων επιστημών (π.χ. οικονομικά, νομική) που αλληλεπιδρούν για το τελικό αποτέλεσμα, παρουσιάζονται κλασσικές μεθολογίες και αναλύονται επιλεγμένες περιπτώσεις από τη διεθνή βιβλιογραφία και την ελληνική πραγματικότητα.

 

Λέξεις - κλειδιά: Βιολογία διατήρησης, Εξαφάνιση ειδών, Ελάχιστος βιώσιμος πληθυσμός, Ελάχιστη δυναμική περιοχή, Ελάττωση ετεροζυγωτίας, Ενδογαμική- εξωγαμική ύφεση, Εξελικτική ευελιξία, Δημογραφική διακύμανση.

Οι συμπεριφορικές αποκρίσεις των ζώων απέναντι στα άτομα του ίδιου είδους αλλά και έναντι των ανταγωνιστών και των θηρευτών τους πραγματεύονται σε αυτό το κεφάλαιο. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στον ανταγωνισμό κατά το ζευγάρωμα και τις αναπαραγωγικές τακτικές διαφόρων ζώων καθώς και στις συμπεριφορές τροφοληψίας που έχουν υιοθετήσει διάφορες ζωικές ομάδες.

 

Λέξεις - κλειδιά: Προσαρμογές, Προσαρμοστικότητα, Αρμοστικότητα, Φυσική επιλογή, Τροφοληπτική συμπεριφορά, Αναπαραγωγική συμπεριφορά, Μεταναστευτική συμπεριφορά.

Παρουσιάζονται τα είδη της ελληνικής ερπετοπανίδας με ιδιαίτερο βάρος στα ενδημικά taxa ή στα είδη εκείνα που στην Ελλάδα διατηρούν τους μοναδικούς τους ευρωπαϊκούς πληθυσμούς. Σκοπός των διαλέξεων είναι, μεταξύ άλλων, η αναγνώριση τουλάχιστον των ενδημικών ειδών, η προσέγγιση της ιδιαίτερης βιογεωγραφίας των συγκεκριμένων ομάδων και η ανάλυση κάποιων μοναδικών προτύπων.

 

Λέξεις - κλειδιά: Ερπετοπανίδα Μεσογείου, Ερπετοπανίδα Ελλάδας, Επίπεδα ενδημισμού στο Αιγαίο.

Εδώ εμβαθύνουμε στην πανίδα των θηλαστικών της Ελλάδας όπου και πάλι η έμφαση πέφτει στα ενδημικά taxa. Η αναγνώριση και η ιστορία των ενδημικών ειδών είναι από τους βασικούς στόχους του κεφαλαίου. Εξετάζεται ακόμη η σχέση των θηλαστικών με τον άνθρωπο, ειδικότερα στο πλαίσιο του ελληνικού πολιτισμού. 

 

Λέξεις - κλειδιά: Θηλαστικά της Μεσογείου, Ενδημικά είδη και Υποείδη, Θαλάσσια θηλαστικά, Απειλές.

Ανοικτό Ακαδ. Μάθημα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα
Επίπεδο: A+

Αρ. Επισκέψεων :  1871
Αρ. Προβολών :  16182

Ημερολόγιο

Ανακοινώσεις

  • - Δεν υπάρχουν ανακοινώσεις -