Ενότητα 18: Εξάποδα

ΕξάποδαΤα Εξάποδα περιλαμβάνουν δύο ομοταξίες, τα Ενδόγναθα και τα Έντομα, τη μεγαλύτερη ομοταξία όλων των ζώων σε αριθμό ειδών. Τα πρώτα περιλαμβάνουν τρεις τάξεις μικροσκοπικών ζώων που συνήθως ζουν μέσα στο έδαφος. Τα Έντομα οφείλουν την επιτυχή ανάπτυξη της ποικιλομορφίας τους στην ικανότητα πτήσης, το υδατοστεγές επιδερμίδιο και την ικανότητα να πέφτουν σε νάρκη όταν επικρατούν δυσμενείς συνθήκες. Τα περισσότερα Έντομα φέρουν δύο ζεύγη φτερών, τρέφονται με μια πολύ μεγάλη ποικιλία τροφών διαθέτοντας μια μεγάλη ποικιλία στοματικών εξαρτημάτων και αναπνέουν με ένα δίκτυο σωλήνων, τις τραχείες. Μετά την γονιμοποίηση, το νεαρό άτομο μεταμορφώνεται καθώς αναπτύσσεται. Στην σταδιακή, ημιμετάβολη μεταμόρφωση τα ανήλικα στάδια, οι νύμφες, αποκτούν σταδιακά την οριστική τους μορφή. Στην πλήρη, ολομετάβολη μεταμόρφωση, τα ανήλικα στάδια, οι προνύμφες, έχουν πολύ διαφορετική μορφή από τα ενήλικα. Τα έντομα παίζουν σημαντικό ρόλο στις ανθρώπινες δραστηριότητες: επικονιάζουν τα φυτά, ρυθμίζουν τους πληθυσμούς άλλων βλαβερών εντόμων, χρησιμεύουν ως τροφή για άλλα ζώα, προκαλούν ζημιές σε καλλιέργειες, είναι φορείς ασθενειών κλπ.

 

Λέξεις - Κλειδιά: Έντομα, Εξωτερική μορφολογία Εντόμων, Εσωτερική μορφολογία Εντόμων, Μεταμόρφωση Εντόμων, Αύξηση Εντόμων, Διάπαυση Εντόμων, Άμυνα Εντόμων,  Συμπεριφορά Εντόμων, Επικοινωνία Εντόμων. Κοινωνική συμπεριφορά Εντόμων, Ωφέλιμα Έντομα, Βλαβερά Έντομα, Ταξινόμηση Ενδόγναθων και Ταξινόμηση Εντόμων 

 

 

Βιντεοδιαλέξεις

Ενότητα 18. Εξάποδα. Διάλεξη 1η

Έντομα. Απολιθώματα εντόμων. Ο ρόλος των εντόμων: επικονίαση, διάσπαση νεκρής ύλης, δημόσια υγεία, αταστροφή ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Προνύμφες λεπιδοπτέρων (κάμπιες). Εξωτερική μορφολογία. Δομή εξωσκελετού. Κεραίες. Όραση. Στοματικά εξαρτήματα. Θώρακας. Πόδια. Φτερά και κίνησή τους. Εσωτερική μορφολογία: πεπτικό σύστημα, νευρικό σύστημα, αναπνευστικό σύστημα, ανααραγωγικό σύστημα, απεκκριτικό σύστημα. Συμπεριφορά:οπτικός προσανατολισμός, χημικός προσανατολισμός.

Ενότητα 18. Εξάποδα. Διάλεξη 2η.

Εντοπισμός ήχων. Μιμητισμός του Muller. Μιμητισμός του Bates. Χημική Άμυνα. Μηχανική Άμυνα. Απώθηση. Κοινωνικά έντομα: τερμίτες, μυρμήγκια, μέλισσες. Χαρακτηριστικά. Τάξεις εντόμων. Φυλογένεση εντόμων.

 

Παραδόσεις

Ενότητα 18. Εξάποδα (PDF)
Ενότητα 18. Εξάποδα (PPT)

 

Εργαστήρια

Ενότητα 18. Εργαστηριακή Άσκηση Έντομα (PDF)
Ενότητα 18. Εργαστηριακή Άσκηση Έντομα (PPT)
Ενότητα 18. Εργαστηριακή Άσκηση Έντομα (Α' Μέρος)

Αρθρόποδα: Υποφύλο Τριλοβιτόμορφα, Υποφύλο Χηληκεραιωτά. Ομοταξίες: Μερόστομα, Πυκνογονίδια, Αραχνίδια. Τάξεις: Σκορπιοί, Αράχνες, Γαλεώδη. Υπερτάξη Ακάρεα. Μυριάποδα. Ομοταξία Χειλόποδα. Διπλόποδα.

Ενότητα 18. Εργαστηριακή Άσκηση Έντομα (Β' Μέρος).

Αναλυτική παρουσίαση εξωτερικής μορφολογίας εντόμων. Μέρη σώματος εντόμου. Κεφαλή. Εξαρτήματα κεφαλής σε διάφορα έντομα. Πόδια. Φτερά.

Ενότητα 18. Εργαστηριακή Άσκηση Έντομα (Γ' Μέρος).

Παρουσίαση κοινών Τάξεων της Ομοταξίας των Αραχνιδίων. Κριτήρια διάκρισης των εντόμων των Τάξεων αυτών. Στάδια ανάπτυξης ενός εντόμου.

 

Σημειώσεις Εργαστηριακών Ασκήσεων

Ενότητα 18. Εργαστηριακή Άσκηση ENTOMA (PDF).
Ενότητα 18. Εργαστηριακή Άσκηση ΕNTOMA (DOC)